Eylemlerle yükselen barınma hakkı mücadelesi Porto ve Lizbon’da geniş kitleleri harekete geçiriyor

Ülkenin bazı bölgelerinde etkisini gösteren olan Charles fırtınası, okulları ve iş yerlerini kapanmasına sebep olurken, bazı trekking meraklılarının planlarını engelledi. Ancak, Lizbon’un Rossio Meydanı’nda barınma hakkı için çadır kuran mücadele edenlerin bir geceyi.

Lizbon Kampı’nın mücadeleleri ve protesto ortamı

Barınma hakkı için savaş veren “Lizbon Kampı” (Acampada de Lisboa), yoğun hava koşulları nedeniyle gecekondu tarzı kaldırılmasına karşın, çeşitli eylemler ve toplumsal gösteriler ile sürdürülmeye gayret ediyor. Örneğin, Dünyanın önemli konferanslarına eş zamanlı olarak Kamp temalı bir zirve düzenlenmekte. Bu etkinliklerin resmi sembolü de gecekondu kullanımıdır. İki tartışmalara neden olan sorunlar şuydu: Lizbon’un üst düzey turizm cenneti olarak tanıtılıyor ve öte yandan, özellikle de gençlerin gelirleri kira karşılamaya yeter.

Kamusal haklar ve toplumsal talepler

Temiz suya erişim, sağlık hizmetleri ve eğitim olanakları birer toplumsal hakları değil midir? Peki, bir bireyin insanca yaşaması için gerekli olan gelir seviyesi olan barınma giderleri karşılayabilir midir.

Başkent Lizbon’da haftalarca süren gecekondu eylemi, bu sorunu büyük çapta gündeme getirdi. Sadece birkaç kapsamlı konut sorunu değil; barınma hakkının asıl kapsamında aklanması için sürdürülmekte olan kavganın yansıması.

Avrupa genelinde barınma politikalarına tepki

Toplumsal hareketlilik, İspanya’daki benzer aktivite ile birlikte uyum sağlıyor; hükümetlerin finansal politikalarına dair duyulan öfke artarken. Tüm artış gösteren barınma fiyatlar, halkın öfkesini çekiyor.

10 Ekim’de Porto’da başlatılan konut hakkı protestoları başkente yayıldı; Rossio Meydanı ve Porto’daki Praça D. João I’ de çadırlar kuruldu. Protestocular; kiracılar için kira tahliyesi yasaların düzeltilmesini, kira ödemelerinin kısıtlanmasını ve devletin kapsamını genişletmeyi talep ediyor. Eylem katılımcılarına göre, merkez sağ yönetim yeni yasa ile krizi daha da koyu hale getirecek.

2015’ten bu tarihten itibaren ev fiyatları ülke genelinde büyüklükte artmış durumda. Lizbon’da bu oranlar çok yüksek, Portekiz Bankası’na göre ülke genelinde yüz binlerce konut açığı mevcut.

2011’de üstünde önemli kısıtlama yaratan Avrupa Komisyonu, ECB ve IMF; devlet harcamalarına kısıtlamalar koşulları iftira attı. Bu durum, kentin gelişimi büyük ölçüde özel yatırımcıya emanete verildi. Gezginlerin turist akını, kira fiyatlarını artışa geçirdi ve ev sahipleri uzun süreli kiralama yerine Airbnb gibi alternatifleri düşünmekte.

Merkez sağ hükümetin gösterilere karşı yaklaşımı baskı aracı uyguladı. 25 Ekim polis çadır kamplarını sınırlandırdı; kayıtlara geçen gözaltılar ve yaralanmalar yaşandı. Kasım ayının yeni müdahale gerçekleşti. Hareketin sloganı: “Não consegues pagar renda? Traz tenda” - “Kirayı ödeyemiyor musun? Çadırını getir.”

Ev bulamayanlar, konut sorununu protesto etmek için meydanlarda gecekondu kurdu, ancak merkez hükümet bu kaldırdı. Protestolar devam edecek çünkü güç kullanımı krizi çözmek gibi görünüyor.