Uzayda Tarım: Ay ve Mars Toprağında Domates Yetiştirildi
Türk bilim insanları, “Ay ve Mars toprağı” olarak bilinen regolitler üzerinde domates yetiştirmeyi başardı. Ege Üniversitesi’nden Doç. Dr. Rengin Özgür Uzilday liderliğindeki TÜBİTAK destekli projede, Ay ve Mars regolit simülasyonları kullanılarak bu başarı elde edildi. Proje, Uzilday’ın yanı sıra eşi Doç. Dr. Barış Uzilday ve EÜ Ziraat Fakültesi’nden Dr. Öğretim Üyesi Tansel Kaygısız tarafından yürütülmektedir.
Ekstremofit Bitkilerle Başarı
Yaklaşık 15 ay önce başlatılan bu projede, ABD’den getirilen Ay ve Mars regolit simülantları kullanıldı. İlk olarak, zorlu çevresel koşullara dayanabilen ekstremofit bitkiler olan schrenkiella parvula, arabis alpina ve noccaea sempervivum yetiştirildi. Bu bitkiler, regolitlerin metal ve tuz içeriğini azaltarak, domates yetiştirme aşamasına geçişi sağladı.
Uzay Biyolojisi ve Gelecek Hedefleri
Doç. Dr. Uzilday, uzay biyolojisi alanında yürütülen çalışmaların, insanlığın Ay ve Mars’ta koloni kurma hayalinin bir parçası olduğunu vurguladı. Regolitlerin organik madde açısından fakir olduğunu belirten Uzilday, Dünya’dan bu toprağı getirmenin imkansız olduğunu ve bu nedenle regolitleri tarıma elverişli hale getirmeye çalıştıklarını ifade etti.
Domates Yetiştirmenin Sonuçları
Projenin ikinci aşamasında, metal ve tuz içeriği azaltılmış regolit benzerlerinde domates yetiştirilmeye başlandı. Uzilday, bazı bitkilerin yüksek miktarda meyve verdiğini belirtti. EÜ Ziraat Fakültesi’nden Dr. Kaygısız ise, bu meyvelerin kalitesinin ve moleküler mekanizmalarının analiz edileceğini söyledi. Bu çalışmanın sonuçları, hem Dünya toprağında hem de regolit simülasyonlarında yetişen meyvelerin karşılaştırılmasına olanak tanıyacak.
Gelecekte, elde edilen veriler, uzayda tarım uygulamalarının geliştirilmesi açısından önemli bir kaynak oluşturacak. Bu tür projeler hakkında daha fazla bilgi için netgunluk.com adresini ziyaret edebilirsiniz.
